REGIO – Wie wel met kiespijn rondloopt, maar geen geld heeft voor een bezoek aan de tandarts, kan op zaterdag 10 oktober terecht tijdens de Tandartsdag. In meerdere gemeenten in de Drechtsteden kunnen mensen met urgente klachten die dag gratis worden behandeld. Stichting ANDERS organiseert de dag voor de tweede keer.
Voor mensen met een laag inkomen is een bezoek aan de tandarts lang niet altijd vanzelfsprekend. Volgens Caroline van Dijke van Stichting ANDERS worden tandartsbezoeken vaak uitgesteld zodra mensen structureel geld tekortkomen. ‘Dat leidt vaak tot grote problemen’.
De gevolgen daarvan kunnen verder gaan dan alleen pijn in de mond. ‘Het heeft invloed op alles. Op de manier waarop je kan zorgen voor je kinderen, waarop je je werk uitvoert’, vertelt Van Dijke.
63 behandelplaatsen
In totaal werken zeven tandartspraktijken mee en zijn er 63 behandelplaatsen. Onder meer artsen in Sliedrecht, Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht bieden hulp.
De organisatie richt zich nadrukkelijk op de meest urgente klachten. Het gaat bijvoorbeeld om het vullen van gaatjes, het trekken van pijnlijke of afgebroken kiezen en het verwijderen van resten van tanden en kiezen om ontstekingen te voorkomen. Wanneer dat mogelijk en doelmatig is, kan ook een wortelkanaalbehandeling worden opgestart.
Niet iedereen die zich aanmeldt, komt automatisch in aanmerking voor een behandeling. Eerst wordt gekeken of iemand bijvoorbeeld nog gebruik kan maken van een verzekering of andere financiële voorzieningen. Daarna wordt de situatie beoordeeld.
‘Vaak komen we bij iemand thuis om te luisteren en te begrijpen: wat is jouw situatie, waar heb je pijn?’, zegt Van Dijke. ‘Is het een probleem dat urgent genoeg is om die dag aan te pakken? En dan maken we de afweging of we je inplannen’.
Grote vraag naar hulp
Dat de behoefte groot is, bleek ook tijdens de eerste editie vorig jaar. Toen kwamen er in korte tijd honderd aanmeldingen binnen, terwijl er maar vijftig behandelplekken beschikbaar waren.
Dit jaar zijn er volgens Van Dijke tot nu toe ongeveer zeventig aanvragen binnengekomen. Dat zijn er minder dan vorig jaar, maar de omstandigheden zijn anders.
De vorige editie kreeg landelijke aandacht, onder meer via de NOS en Hart van Nederland. Toch blijft de organisatie hopen dat alle beschikbare plekken worden gevuld.
‘Financiële drempel speelt even geen rol’
Een van de tandartsen die opnieuw meedoet, is Regina Singgih. ‘Je ziet heel veel verschillende soorten mensen op zo’n dag binnenkomen die eigenlijk al heel lang niet bij een tandarts zijn geweest’, vertelt ze. ‘En soms echt al heel lang met pijn rondlopen en forse ontstekingen’.
Volgens Singgih spelen twee dingen een belangrijke rol. ‘Vaak is het ook een deel schaamte, omdat ze al zo lang niet zijn geweest. Maar een groot deel daarvan is echt een krappe financiële ruimte’.
Over de Tandartsdag zelf is de tandarts uit Hendrik-Ido-Ambacht heel positief. ‘Ik hoop dat we het opnieuw voor elkaar krijgen dat mensen weer de stap durven te nemen om naar de tandarts te gaan. Dat de financiële drempel op die dag in ieder geval even geen rol speelt’.
Mondproblemen hebben gevolgen voor de rest van het lichaam
De tandarts ziet dat achterstallige mondzorg soms tot ernstige problemen leidt. ‘De concrete problemen zijn eigenlijk tandbederf. En zodanig tandbederf dat er soms sprake is van chronische ontstekingen’.
Volgens Singgih blijven die problemen niet altijd beperkt tot de mond. ‘Je mond staat eigenlijk niet op zichzelf en staat gewoon in complete verbinding met de rest van je lichaam’.
Daarom is volgens haar niet alleen noodzorg belangrijk, maar vooral ook preventie. Meer voorlichting en regelmatige controles kunnen volgens haar voorkomen dat kleine problemen uitgroeien tot ingrijpende en dure behandelingen.
Ook kinderen spelen daarin een belangrijke rol. Wanneer ouders vanwege geldproblemen niet naar de tandarts gaan, worden kinderen volgens Singgih soms ook niet meegenomen. ‘Terwijl kinderen wel reguliere mondzorg vergoed krijgen vanuit de basisverzekering’.
Van pijn naar perspectief
De Tandartsdag is volgens Stichting ANDERS dan ook meer dan een eenmalige behandeling. Het doel is om mensen niet alleen van hun acute pijn af te helpen, maar ook te kijken hoe zij daarna hun mondgezondheid kunnen blijven onderhouden.
‘De Tandartsdag is niet een oplossing voor de mondzorgproblematiek in de samenleving, maar het is wel een mooi vertrekpunt om het gesprek daarover aan te gaan’, zegt Van Dijke erover.
Dat een behandeling grote gevolgen kan hebben, merkte zij vorig jaar bij een man die een tijd op straat had geleefd. Door problemen met zijn gebit durfde hij niet meer te lachen en was hij zijn baan kwijtgeraakt. Tijdens de Tandartsdag werden enkele pijnlijke kiezen getrokken en daarna werd samen met een fonds gekeken naar een verdere oplossing.
Uiteindelijk kreeg de man een kunstgebit. Hij ging opnieuw solliciteren en hij kreeg zelfs weer een eigen woning. ‘Dan zie je dat het inderdaad zoveel meer invloed heeft dan alleen op het gebit, maar dat het iemand zijn hele leven kan beïnvloeden’, zegt Van Dijke.
Ook Singgih herinnert zich deze man. ‘Hij doet gewoon weer mee met de maatschappij en dat is prachtig om te zien’. Voor de tandarts is dat een belangrijke motivatie om mee te doen.
‘Je lost met je baan eigenlijk niet alleen problemen in de mond op, maar je merkt met dit soort uitzonderlijke gevallen dat je soms ook iemands leven echt veranderen’.
‘Iedere persoon die ik kan helpen, is er toch eentje’
Singgih vindt dat zorg voor iedereen toegankelijk moet zijn. ‘Zeker noodzorg. En helaas is dat niet voor iedereen het geval’.
Ze weet dat een Tandartsdag niet alle problemen kan oplossen. ‘Ik weet ook dat ik op zo’n dag niet iedereen kan helpen. Maar iedere persoon die ik kan helpen, dat is er toch eentje’.
Dit artikel is geschreven door Tristan Kans.
